Publicatiedatum: 5-10-2026

Door: Kirsten van Valkenburg

Foto: Programmamanager Eke Boesten en Groenpactvoorzitter Douwe Snoek openen het Grote Groenpact Event 2026 (credits: Lize Kraan)

Razendsnelle ontwikkelingen in de wereld en in de groene sector vragen om een andere blik, een andere houding, meer flexibiliteit, een ander tempo rondom talent en talentontwikkeling. Het betekent ook loslaten van wat niet meer werkt. Er ontstaan andere manieren van ondernemen en daarmee andere leer- en ontwikkelvragen van bedrijven.  

“Binnen Groenpact werken we samen aan al die uitdagingen, want talent voor de toekomst gaat iedereen aan”, stellen programmamanager Eke Boesten en Groenpactvoorzitter Douwe Snoek in de opening. Daarom heeft Groenpact een samenhangend programma voor het event samengesteld. Alle sprekers bieden een scala aan inzichten, spanningen en perspectieven over het thema. 

Inzicht: ontwikkelen doe je samen  

Michiel de Vos, aanjager LLO (Leven Lang Ontwikkelen) bij Groenpact, benoemt het in zijn trendsessie als volgt: “Kennisoverdracht is geen estafette waarbij de één het stokje doorgeeft. Het is samen een nieuwe route ontdekken.”  

In de paneldiscussie is Rien Komen, voorzitter van het College van Bestuur bij Aeres, zich bewust van de opdracht: “We moeten jongeren nog meer betrekken bij het ontwerpen van toekomstige opleidingen.” Vincent van Dalen, voorzitter van het Jongerenplatform van Groenpact, stemt in: “Neem jongeren mee.” Tegelijkertijd roept hij op tot realisme: “Accepteer dat je soms ingehaald wordt.” 

Ook de overheid is nodig bij talentontwikkeling. Floor Boselie-Abbenhuis van het ministerie van LVVN koestert de korte lijnen tussen het ministerie en het onderwijs. Zij wil deze korte lijnen verder uitnutten. “Laten we elkaar vasthouden en met elkaar het gesprek blijven voeren.”  

Nadenken over flexpertise  

Talent gaat niet alleen over jonge mensen, ook van werkenden wordt gevraagd om te blijven ontwikkelen. Zo blijf je van waarde voor jezelf, voor je organisatie en voor de arbeidsmarkt. Keynotespeaker Lonneke Frie laat de aanwezigen kennismaken met de flexpert: iemand die zijn of haar expertise steeds vernieuwt en verbreedt.  

Keynotespeaker Lonneke Frie

Flexpertise vraagt om actief beheer van bedrijven, omdat expertise veroudert of niet benut wordt. Uit onderzoek blijkt namelijk dat ongeveer 35 procent van de beschikbare expertise bij mensen onbenut blijft. Een vraag voor het aanwezige bedrijfsleven om mee naar huis te nemen: hoe krijg je onbenutte expertise in jouw organisatie boven tafel?  

‘Wie houdt het onderwijs scherp?’ 

Tijdens het event blijkt dat tijden van grote veranderingen diverse spannende vragen met zich meebrengen. Het gaat bijvoorbeeld om tempo versus onderwijs.  

Rien Komen beschrijft dit in de paneldiscussie als volgt: “We hebben vandaag gezien dat de robotplukker al over twee jaar werkelijkheid kan zijn. Dat had dan al twee jaar geleden in de curricula opgenomen moeten worden. Wie houdt het onderwijs scherp?”  

Marc van Rosmalen, voorzitter van brancheorganisatie VHG, legt verder de nadruk op tempo: “Het bedrijfsleven wil aan de slag.” Bezoeker Erik Stuurbrink herkent die actiebereidheid. Hij is voorzitter van de vakgroep Bomen, Vaste Planten en Zomerbloemen bij LTO Nederland en vertegenwoordigt circa 1250 bedrijven. “Wat ondernemers echt nodig hebben, is ondernemersgedreven onderwijs. Scholing die in nauwe samenwerking tussen ondernemers en het onderwijs is vormgegeven. Onderwijs is belangrijk, omdat we zuinig moeten zijn op de voorloperspositie van de groene sector.”  

Flexibiliteit versus stabiliteit  

Een andere spanning zit in flexibiliteit versus stabiliteit. Marc van Rosmalen zoomt daarop in: “De koppeling tussen werkveld en onderwijs is ontzettend belangrijk, om op die manier onderwijs te laten aansluiten bij innovaties. Maar hoe organiseren we flexibel onderwijs voor het werkveld binnen een bestaande structuur?” Hij pleit ervoor om bestaande structuren te veranderen. “Misschien moeten we van abstract convenant naar een contract waarin we de manier van werken vastleggen?”  

Middelen  

Andere spanning? Er is geen gezamenlijke pot met geld. Via zeer uiteenlopende routes worden talentprogramma’s, regulier onderwijs, excellentieprogramma’s, learning community’s en andere vormen van leren gefinancierd. Pakken we daardoor talentontwikkeling ieder voor zich op of samen voor iedereen?  

Groenpact staat voor een helder antwoord op deze vraag: dit doen we samen! De samenwerking zoeken is voor bezoeker Herbert de Witte, projectleider innovatie bij TerraNext, een uitgemaakte zaak. “Ik ben ervan overtuigd dat LLO een plek heeft bij het groene onderwijs, hoewel dat soms lastig is, bijvoorbeeld vanwege een andere geldstroom.” Hij zoekt vandaag daarom vooral de verbinding met andere groene kennisinstellingen over LLO. “Daar hebben we een robuuste constructie voor nodig.”  

Mens en technologie 

Een andere spannende vraag is waar de aandacht voor de s blijft bij alle technologische ontwikkelingen in de groene sector. Michiel de Vos (aanjager LLO) ziet de tijd die AI-gebruik oplevert als een kans om menselijke aandacht terug te winnen. Hij is kritisch: “Hoe zorgen we ervoor dat technologie niet uitsluit, maar ruimte maakt voor ontwikkeling?” En aanjager waardecreatie & ondernemerschap Sintija Moroza waarschuwt: “Digitalisering zet fundamentele publieke waarden onder druk, zoals privacy, autonomie en rechtvaardigheid.” 

Want er is één ding duidelijk na het event: de technologische ontwikkelingen gaan in hoog tempo. Zo worden de bezoekers bij het begin van het event begroet door humanoids, robots die bewegen als een mens. En die razendsnelle ontwikkelingen blijken ook uit een blik op de banenmarkt van 2035. Aanjager waardevol werk & technologie Ryanne Rustenburg neemt de bezoekers mee. Zijn er in 2035 vacatures als 'mens-robot teamcoach', 'veldrobotdirigent', 'vertaler dierengedrag’ of 'leerarchitect mens & tech'?  

Humanoids begroeten de bezoekers

Bezoeker Lubbert van Dellen, marktdirecteur agrarisch bij Flynt adviseurs en accountants, vat het samen: “De groene sector ontwikkelt zich door naar een groene technieksector. De agrarische sector is massaal in beweging. Technische oplossingen worden overal toegepast.” Hij legt de verbinding naar het onderwijs: “Dat vraagt om ander onderwijs. Daarbij vind ik het positief dat Groenpact nadrukkelijk kijkt naar crosssectorale verbindingen.” 

Verbinding  

Hoe verschillend de spanningen ook zijn en hoe groot de uitdagingen ook zijn, het ‘wij-gevoel van Groenpact’ groeit. Dat stellen Eke Boesten en Douwe Snoek na afloop van het event. “Dat zie je aan de brede vertegenwoordiging op het event en de verbindende rol die Groenpact vervult tussen de partners.”  

Meer lezen?

Abonneer je dan op onze Nieuwsbrief. Je ontvangt elke maand een selectie van de nieuwste ‘Groen in Actie’ verhalen, nieuws en events.

Terug naar boven