Technologie in je groene scholingsprogramma, hoe doe je dat?

Door: Kirsten van Valkenburg (Met je poten in de klei)

Technologie is overal in de groene sector en dat neemt alleen maar toe. En dus is technologie een onderdeel van groene opleidingen. Van vmbo tot ééndaagse vakopleiding, van hogescholen tot opleidingen door brancheorganisaties. Geworsteld wordt er ook. Want hoe doe je dat, technologie in een scholingsprogramma waar de focus vaak op het vakgebied ligt?

Om die vraag te beantwoorden is er nu een model voor opleiders. Jeroen van Grondelle en Bart van de Beek zijn beiden werkzaam binnen het Groenpactthema ‘Waardevol werk en technologie’. Zij ontwikkelden het model. “Het geeft handvatten voor opleiders, in welke vakrichting en op welk niveau dan ook. Het is een kapstok.”

 Bart van de Beek

Jeroen van Grondelle

Dezelfde cyclus met nieuwe technologie

Jeroen en Bart ontwikkelden de groene technologiecyclus, die inzichtelijk maakt hoe technologie verweven is met productiecycli in de agrofoodsector. Of het nu gaat om een melkveebedrijf, het onderhoud van stedelijk groen of voedselproductie; overal is technologie een onderdeel van het productieproces.

Figuur 1 uit positionpaper

In de groene technologiecyclus is de feedbackcyclus van waarnemen -  beslissen - handelen herkenbaar. Bart: “Die cyclus zit al in de sector zelf. Van oudsher vinden er allerlei bedrijfsprocessen in de groene sector plaats volgens die cyclus.” Wat wél veranderd is, zijn de middelen. Jeroen: “Waarnemen gebeurt nu bijvoorbeeld vaker of nauwkeuriger. Vroeger met het blote oog of de blote neus, nu steeds meer door technologie, zoals sensoren of camera's. Maar het is nog steeds waarnemen.”

Figuur 2 uit positionpaper

Overzicht per sector

Met het model in het achterhoofd kwamen er tabellen voor diverse sectoren. Deze tabellen combineren productiecyclus, feedbackcyclus en technologie. Hieronder een voorbeeld uit de fruitteelt.

Figuur 3 uit positionpaper

De tabellen zijn een mooie gespreksstarter voor onderwijsteams. “Een duider van de ontwikkelingen. Het geeft herkenbaarheid. Een ondergrond, voor het vullen van een curriculum, bijvoorbeeld”, aldus Jeroen. “Maar uiteindelijk zijn de gebruikte technieken achter de technologie voor een groot deel vergelijkbaar, over al die sectoren heen.”

Het einddoel van technologie in het groene onderwijs blijft helder voor Bart en Jeroen: wendbare vakmensen opleiden. “Zeker omdat de ontwikkelingen zo snel gaan.”

Meer weten over het model, de tabellen, de sectorale opgaven voor technologie en de uitdagingen bij het opleiden voor technologie in het groen ? Lees het positionpaper dat Jeroen van Grondelle en Bart van de Beek schreven.

Lees hier het positionpaper

Van model naar praktijk

Die tabellen kwamen er niet zomaar, daar was de sector bij betrokken. Een tech-gedreven akkerbouwer maakte de vertaalslag van het model naar de praktijk. Hij stelde een jaarcyclus op met sleutelmomenten in de akkerbouw en beschreef de technologie die hij daarbij gebruikt.

Dat gaf richting. Vervolgens lieten Jeroen en Bart voor meerdere sectoren de tabellen genereren door AI. Niet in iedere sector kun je alle bedrijfsprocessen vangen in een jaarcyclus, maar wel overal wordt gewerkt in productiecycli. En bij al die momenten of stappen kun je technologie inzetten.

De sector in

Bart legt uit: “Die tabellen voor verschillende sectoren zijn belangrijk, want de groene sector is zo veelzijdig en iedere sector heeft z’n eigen kenmerken. Maar met een jaarcyclus uit de akkerbouw is het lastig om bijvoorbeeld te praten met fruittelers.”

De mannen gingen op pad met de tabellen, naar telers, onderzoekers en docenten. “Hier gingen zij op aan”, aldus Jeroen. Bart: “We kregen reacties van 'oh, wat handig' tot 'sommige dingen kloppen niet helemaal.' Dat laatste? Voor ons superhandig, want: 'Mooi, dan mag jij de tabel aanpassen.'” Die aanpassingen leverden inhoudelijk sterkere tabellen op én zorgden voor meer herkenning en eigenaarschap in de sector. “Nu horen we alleen nog enthousiaste geluiden.”

Praatplaten beschikbaar voor opleiders

Praatplaten bij het ietwat abstracte model en de tabellen worden nu ontwikkeld voor opleidingen.  

'Na de zomer zijn er praatplaten over verschillende sectoren beschikbaar. Hou hiervoor de website van Groenpact in de gaten'

“Met deze praatplaten kun je de discussie opstarten in een les of cursus”, aldus Bart. “Niet alle beschikbare technologische mogelijkheden zijn bekend bij alle studenten. Ze staan wel op een praatplaat. Wat zijn bijvoorbeeld voordelen en nadelen van een maairobot in de melkveehouderij? Het zijn geen kant-en-klare lessen, die kunnen docenten heel goed zelf ontwikkelen. Maar de praatplaten kunnen wel ondersteunen bij de opzet van een lesprogramma.”

Praatplaat ‘Vakmanschap 2.0’

Persona’s geven inzicht

Bram de broccoliteler, Tim de hippisch ondernemer en Sophie de bloemist. Het zijn drie van zeventien gloednieuwe groentechnische persona’s. Deze persona’s helpen in de ontwerpfase van een leerprogramma, het geeft inzicht in gebruikers van technologie. En de persona’s helpen bij gerichte marketing en communicatie over opleidingen. 

'De persona’s zijn na de zomer via Groenpact beschikbaar'

De persona’s hebben ieder hun eigen doelen, ambities, uitdagingen, motivatie, financiële strategie en toekomstvisie. En welke technologie gebruiken Bram, Tim en Sophie eigenlijk al? En welke technologie verwachten zij in de toekomst te gaan gebruiken?

In gesprek met het onderwijs

Bart en Jeroen willen heel graag in gesprek met docenten(teams) en opleiders. Jeroen: “Dit alles is nog maar het begin van het antwoord. Voor het complete antwoord op de vraag: Hoe doe je dat, technologie in het groene onderwijs’ hebben we de inzichten vanuit de scholingspraktijk nodig, van welke vorm van opleiden dan ook.”

Geïnteresseerden kunnen contact opnemen met Bart via bart@vandebeekadvies.nl