Agrarische bedrijfsovername is vertrouwen en loslaten

Door: Kirsten van Valkenburg

Vera Rikmanspoel wilde het familiebedrijf sowieso overnemen, maar dat haar opa en grootste vriend zo ‘onmeunig’ trots op haar was, motiveerde extra. “Wij wonen met drie generaties op het erf, opa boerde hier voor mijn ouders. Opa en ik voerden altijd samen de kalveren, elke ochtend en elke avond. Dat was echt ons dingetje. Helaas overleed hij twee jaar geleden. Een half uurtje voor zijn dood stond hij nog in de stal. Ik mis hem.”  

Vera bij Aeres Hogeschool Dronten, waar zij haar opleiding volgt

Mooier dan gedacht  

Harrie Peters boerde eerst met twee van zijn broers in Limburg. Zijn broers deden de koeien, hij de legkippen. In 2011 streek hij in zijn eentje neer in het Overijsselse Lettele, op een bedrijf met 18.000 vleeskuikenmoederdieren. “Een heel andere tak van sport dan legkippen. Ik moest het vak opnieuw leren.” Dat lukte, maar de pluimveehouder keek naar een toekomst zonder opvolger. Met tegenzin schreef hij zich een paar jaar geleden in voor de opkoopregeling. “Wat moest ik anders? Geen opvolger, mijn gezondheid liet te wensen over en mijn leeftijd speelde mee.” Tot Wouter kwam stagelopen op het bedrijf.  

“Wouter is een jongeman hier uit de buurt die van een melkveebedrijf komt. Uiteindelijk bekende hij schoorvoetend dat hij interesse had in overname. Hij wil graag ondernemen, maar zijn ouders zijn voorlopig nog niet uitgeboerd.” Sinds afgelopen najaar boeren Harrie en Wouter in maatschap.  “Ik vind het mooi, mooier dan ik in eerste instantie gedacht had. Er is weer toekomst voor het bedrijf en ik mag mijn vakkennis doorgeven.” 

'Bij ons thuis wordt alles aan de keukentafel besproken. Die openheid is echt de succesfactor geweest in de overname.'

Familie als zakenpartner  

Vera haalt volop energie uit het werk op de boerderij. “Ik ben veel buiten, het is afwisselend werk en ik werk graag samen met mijn vader.” Vanaf haar vijftiende is ze serieus gaan meewerken. Afgelopen februari zat ze met haar ouders bij de notaris voor de handtekeningen onder de officiële overdracht. De familie melkt ruim 90 Holsteins, eind dit jaar moeten dat er 110 zijn.  

“Je familie is ook zakenpartner. Dat is prettig, want het is vertrouwd. Bij ons thuis wordt alles aan de keukentafel besproken. Die openheid is echt de succesfactor geweest in de overname. Dat geeft vertrouwen, duidelijkheid en geen kans op jaloezie bij mijn twee zussen en broer.” 

Vera is close met haar zussen en broer. “Ik ben heel dankbaar dat zij mij dit gunnen. Ze hebben geen interesse in het bedrijf, maar werken wel af en toe mee.” Ze vertelt smakelijk over haar zus op de trekker. “Zit ze daar met haar haren piekfijn in de krul en haar lange nagels. Maar ze doet het maar mooi wel!” Is alles altijd koek en ei in de familie? “Nee hoor. Mijn vader en ik staan ook weleens te schreeuwen naar elkaar in de stal.”  

Levenslessen 

Als bedrijfsoverdrager is Harrie volop bezig met de ontwikkeling van zijn opvolger. “We bespreken wat er allemaal op hem afkomt. Het is een ingewikkelde tijd om een agrarisch bedrijf over te nemen, want de maatschappij kijkt kritisch mee en het beleid is niet bepaald een steun in de rug. We bespreken ook het financiële plaatje, natuurlijk. Wouter moet weten waar hij instapt.” Hij geeft ook graag zijn levenslessen door. “Dat er ook een leven is naast de boerderij, ik ben dat weleens vergeten. Ga op pad en mooie dingen beleven!”  

‘Mijn bedrijf loslaten is niet makkelijk’

Loslaten 

Samenwerken met zijn opvolger is voor Harrie ook spannend. “Ik geef hem steeds meer verantwoordelijkheid, doe zelf een stapje terug. Mijn bedrijf loslaten is niet makkelijk, maar ik heb vertrouwen in hem. Ik zie hem groeien in zijn ondernemerschap.”  

Zo zaten de twee laatst om de tafel met de afnemer van de eieren, voor een nieuw contract. “Zo’n gesprek bereiden we dan samen voor.” Als Harrie even van tafel loopt tijdens de onderhandelingen, fixt Wouter een prachtafspraak. “Ik had nooit verwacht dat we daar op uit zouden komen. Geweldig, dat hij dat voor elkaar krijgt.”   

Hoe de toekomst er precies uitziet? De pluimveehouder weet het nog niet. “Volgend jaar word ik 67 en krijg ik mijn AOW. Misschien is dat een mooi moment om nog weer een stapje verder terug te doen. We zullen zien.” 

Frisse blik 

Vera heeft volop doelen voor het bedrijf. “Door heftige problemen met lekstroom in de stal hebben we heel laag gezeten met de melkproductie. Nu zijn we weer aan het opbouwen, waarbij het doel voor eind dit jaar 30 liter per koe in de tank is. En in 2030 wil ik op 32 liter zitten.” Over een jaar of tien, vijftien wil ze een nieuwe stal neerzetten. Groter, zodat de volledige vergunning kan worden benut en er volop ruimte is voor de koeien. 

De jonge melkveehoudster kijkt graag verder dan het eigen erf. Ze gaat uit, bezoekt concerten, is lid van de carnavalsvereniging, de scouting en de fokstudievereniging. “Ik wil op pad. Binnen de sector, maar ook daarbuiten. Ik ga weleens naar een bijeenkomst van D66 of de Partij van de Dieren. Ik heb er niks mee, maar ik wil weten hoe zij denken. En hoe ik daar iets mee kan.” Gedecideerd: “Ik wil me blijven ontwikkelen, zodat het bedrijf zich kan ontwikkelen.”