Vertrouwen als fundament voor leren en innoveren in het groen

“De tijd is voorbij dat het onderwijs een cursus ontwikkelde en bedrijven die inkochten”, stelt Michiel. “De uitdagingen van bedrijven zijn ingewikkelder dan ooit en daarmee de leervragen ook. Dat vraagt om een stevig netwerk waarin onderwijsinstellingen, werkveld en overheid elkaar kennen en vertrouwen. Zodat we de juiste partijen aan elkaar kunnen verbinden rondom leren en innoveren.” 

Michiel de Vos

Michiel schetst de uitdagingen voor bedrijven: “Structurele tekorten op de arbeidsmarkt, hoge werkdruk. Maatschappelijke uitdagingen die volop spelen in het groene domein, zoals voedselzekerheid, klimaatadaptatie, natuurherstel en een gezonde leefomgeving. Transities rond digitalisering en robotisering.”  

“Met al die uitdagingen zijn instroom, omscholing, bijscholing en mobiliteit broodnodig, zodat we duurzaam inzetbare mensen behouden. Dat is onze gezamenlijke opdracht.” 

Van netwerk naar coalitie  

Michiel brengt werkgevers, werknemers, onderwijsinstellingen, brancheorganisaties, sociale partners en overheid bijeen. Michiel trekt hierin op met Laura Roebroeck, netwerkleider werkveld. De partners vormen een strategische coalitie, met duurzame verbinding aan de gezamenlijke opdracht. “Deelname betekent commitment, we dragen collectieve verantwoordelijk en we hebben de kennis en ervaring van de partners nodig.”   

“Een groot compliment voor het groene domein; we komen met z’n allen samen. Er ontstaat openheid en vertrouwen. Dat is het fundament. Verschillen, weerstanden en conflicterende belangen mogen op tafel liggen”, zegt Michiel. “We nemen dat serieus.” 

'Een groot compliment naar het groene domein: we zitten met z’n allen aan tafel, onderwijs én sociale partners. Er is openheid en vertrouwen.'

Aan de slag  

“We werken als coalitie vraaggestuurd; welke behoeften liggen er in het werkveld? Zo richten we ons op thema’s als:  

• Versterken van werkplekleren en de leercultuur binnen bedrijven.  

• Ontwikkelen van een brede, groene kwalificatiestructuur waarin alle leer- en ontwikkelmogelijkheden helder zichtbaar zijn.  

• Goede vraagsturing in het ontwikkelen van het LLO-aanbod.” 

Werkplekleren en leercultuur 

Het eerste thema draait om versterken van de leercultuur bij bedrijven. “Dat is nodig, omdat veel leren tijdens het werk gebeurt. Als medewerkers ruimte, ondersteuning en vertrouwen krijgen, dan kunnen zij zich daadwerkelijk doorontwikkelen. Een krachtige leercultuur is een voorwaarde voor duurzame inzetbaarheid, succesvolle innovatie en verandervermogen.”  

“Vooral bij kleinere bedrijven is het vaak nodig om de leercultuur verder te versterken. Denk aan een heldere visie op leren, aandacht van leidinggevenden, tijd en ruimte voor leren en voor het toepassen van nieuwe vaardigheden. Als dit soort zaken goed zitten, kan een medewerker zich in alle veiligheid ontwikkelen.” 

Een overkoepelende kwalificatiestructuur  

Als tweede wil de coalitie een brede, groene kwalificatiestructuur ontwikkelen voor de sector. Hierin krijgen alle vormen van leren een plek: formele opleidingen, branche-erkende opleidingen en andere vormen van leren, zoals sociaal leren en werkplekleren.   

Zo’n volledig overzicht biedt kansen. “Allereerst moet het voor werknemers en werkzoekenden duidelijk zijn welke loopbaanmogelijkheden er in de groene sector zijn. En welke kennis en vaardigheden zijn daarvoor nodig? En wat is de waardering van eerdere werkervaring? Want de resultaten van leren en ontwikkelen moeten ook buiten een enkel bedrijf of die ene sector betekenis hebben. Zo’n volledig overzicht maakt dat mensen makkelijker kunnen instromen, doorstromen en overstappen binnen de sector”, legt Michiel uit. “Zo wordt het groene  domein zichtbaarder en aantrekkelijker op de arbeidsmarkt.” 

Goede vraagsturing 

Het laatste thema gaat over verbeteren van de aansluiting tussen bedrijfsuitdagingen en LLO- aanbod. “Ondernemers vinden het vaak lastig om een leerbehoefte te formuleren. Ambitie om daar te komen, hebben ze wel. Maar hoe vind je de balans tussen bedrijfsambities en de praktijkvragen enerzijds en een waardevolle ontwikkeling voor het bedrijf en de medewerker anderzijds? Gelukkig zijn er al goede voorbeelden, zoals de Horti Academy, groene hotspots, wendbaar vakmanschap en andere publiek-private samenwerkingen.” De coalitie wil succesvolle werkwijzen delen, verbinden en breder toepassen. 

“De rol van brancheorganisaties, scholingsconsulenten en adviseurs is daarbij ook belangrijk, zij weten wat er speelt bij bedrijven. Door signalen te bundelen, krijgen we zicht op gedeelde uitdagingen. Die van nu en die van de toekomst.” Het is aan het werkveld om die te vertalen naar een heldere vraag en aan het onderwijs om passend aanbod te ontwikkelen en uit te voeren. “Als iedereen doet waar hij goed in is en we het werk goed verdelen, is er genoeg te doen voor iedereen”, besluit Michiel.

Waarde voor mens en samenleving  

Achter de gezamenlijke opdracht en de drie thema’s ligt een grotere bedoeling. Michiel: “Voor mij is dat de waarde van leren en ontwikkelen voor de mens en de samenleving.”

“Concreet betekent dit voor Groenpact dat we het ontwikkelproces van lerenden op gang houden. Die lerenden? Dat zijn werknemers, maar ook werkgevers, werkzoekenden en werkverlaters. Als zij blijven leren en ontwikkelen, kunnen we de broodnodige maatschappelijke veranderingen waarmaken, in combinatie met een verdienmodel voor de ondernemer.”   

Duurzaam LLO-systeem 

Deze grotere bedoeling helpt partners ook om verder te kijken dan individuele belangen, verschillen en losse projecten. “Om samen een duurzaam systeem voor groen LLO te bouwen”, aldus Michiel.  

Over vier jaar wil Michiel als aanjager overbodig zijn. “Als partners zelfstandig verder kunnen, elkaar blijven vinden en het leer- en ontwikkelproces in beweging blijft, dan staat er een duurzaam geheel.” 

Samen leren en ontwerpen  

De weg naar een duurzaam groen LLO-systeem geeft Michiel vorm met ontmoeting, uitwisseling en samenwerking. Elke maand ontmoeten sociale partners en stuurgroepen LLO van het mbo, hbo en WUR elkaar tijdens een digitale lunch. “We halen sectoroverstijgende signalen op en inspireren elkaar met voorbeelden. We stellen hulpvragen en er komen verbindingen tot stand.”   

Daarnaast organiseert Michiel jaarlijks drie ontwerpsessies met deze partijen. De eerste was in juni. “Tijdens de ontwerpsessies gaan we echt aan het werk met elkaar. Zo hebben we de eerste bijeenkomst een toekomstverkenning gedaan. Hoe ziet werken er in de toekomst uit? Wat betekent dat voor het groene domein? En wat betekent dat voor leren? Daaruit hebben we toekomstbeelden en mogelijke doorbraken voor verbetering geformuleerd.” In oktober vindt de tweede sessie plaats. “Dan maken we verdere keuzes op de doorbraken en we verbinden ze met lopende initiatieven.” 

Michiel kijkt tevreden terug op de eerste ontwerpsessie. “We hadden veel tijd ingeruimd voor kennismaken. Met oprechte aandacht voor de ander en het ontdekken van gedeelde belangen. Natuurlijk zijn er verschillen, want sectoren hebben elk hun eigen karakter, uitdagingen en belangen. Het mooiste? Er ontstond een pact, waarin we de verschillen accepteren en vanuit respect samenwerken aan de gezamenlijke opdracht. Dat maakt dat we elkaar steeds makkelijker gaan vinden.”