Werken aan toekomstbestendige modellen voor onderwijs in de groene sector

In de toekomst wordt Leven Lang Ontwikkelen steeds belangrijker. Daarom ontwikkelden groene scholen en bedrijven uit de regio Zuidoost Nederland samen concrete onderwijsvormen die aansluiten op behoeften uit het bedrijfsleven.

Juist in de groene sector vragen grote maatschappelijke ontwikkelingen als klimaatverandering en de sterk groeiende wereldbevolking om snelle verandering en innovatie. Om aan die vraag te voldoen, is het belangrijk dat werknemers uit de sector zich hun leven lang kunnen blijven ontwikkelen. Daarom moet er voldoende scholingsaanbod zijn dat aansluit op behoeften vanuit het bedrijfsleven. Dat lukt als onderwijs en bedrijven in de regio nauw met elkaar samenwerken: publiek-private samenwerking. Zo wordt duidelijk waar de vraag van bedrijven ligt en kan het onderwijs daarop inspelen. Ook is het goed om het onderwijs flexibeler te maken. Zodat werknemers bijvoorbeeld delen van een opleiding kunnen volgen of certificaten kunnen krijgen voor losse modules. Zo wordt het onderwijsaanbod interessanter voor het bedrijfsleven en daarmee rendabeler en toekomstbestendiger.

Groene samenwerking in Zuidoost Nederland

In deze pilot werken de onderwijsinstellingen CITAVERDE en Helicon samen met bedrijven uit de groene sector in Zuidoost Nederland aan verschillende nieuwe onderwijsconcepten die beter aansluiten bij Leven Lang Ontwikkelen. Zo combineren ze de behoeften en vragen van studenten, werknemers en bedrijven in nieuwe vormen van onderwijs. Om die behoeften in kaart te brengen, is om te beginnen een marktinventarisatie gedaan.

Casussen: nieuwe onderwijsconcepten

Op basis van de resultaten van de marktinventarisatie zijn vier concrete casussen uitgewerkt: de digitale cursus Plantenfysiologie, het certificaat ‘Houder van dieren’, het keuzedeel ‘Insecten kweken en verzorgen’ en de modulaire opleiding Food. In elk van deze casussen komt de publiek-private samenwerking op een andere manier naar voren, zoals hieronder beschreven. Op basis van de casussen zijn algemene modellen ontwikkeld. Zo kunnen ze als voorbeeld dienen voor nieuw onderwijs in de hele sector. Deze modellen zijn beschikbaar via de beschrijvingen hieronder. Bij het ontwikkelen van de concepten en bijbehorende modellen profiteerden de betrokken bedrijven en onderwijsinstellingen van elkaars kennis en expertise.

Casus 1: digitale cursus Plantenfysiologie

Vanuit het bedrijfsleven was vraag naar een cursus plantenfysiologie om het kennisniveau van medewerkers te verbeteren. Kennismateriaal vanuit verschillende bronnen is omgewerkt naar een aantrekkelijke online onderwijsmodule op MBO-niveau. De cursus is beschikbaar voor publiek en privaat onderwijs, zowel in groepsverband als individueel.

Casus 2: Certificaat ‘Houder van dieren’

Om professioneel met dieren te mogen werken, is een certificaat nodig van vakbekwaamheid volgens de laatste wettelijke eisen. Voor vijf verschillende diergroepen zijn cursussen en keuzedelen ontwikkeld die hieraan voldoen. Deelnemers uit het bedrijfsleven volgen een verkorte en persoonlijke leerroute, bijvoorbeeld (deels) met thuisstudie.

Casus 3: Keuzedeel ‘Insecten kweken en verzorgen’

In samenwerking met de Imkersbond, de Nederlandse Vereniging van Bijenhouders (NVB) en Insect Valley Europe is een keuzedeel opgezet over het telen van bijen en andere insecten voor studenten en medewerkers van bedrijven. De private organisaties zorgen voor lesmateriaal en uitvoering, publieke instellingen voor aanvullende lesstof, opdrachten en examinering.

Casus 4: Modulaire opleiding Food

Een bestaande foodopleiding is omgezet naar een opbouw in modules, zodat medewerkers van MKB-bedrijven deze los kunnen volgen. De modules combineren verschillende onderwijsvormen (blended learning) die al dan niet afhankelijk zijn van tijd of plaats. Denk aan groepsbijeenkomsten, werkplekopdrachten en online kenniscomponenten.

Rapport projectresultaten

In dit rapport beschrijven we alle resultaten die het project opgeleverd heeft. Het gaat daarbij onder andere om een model voor het ontwikkelen van een curriculum met zowel publieke als private leerroutes, een frame voor het opzetten van een communicatieplan, en per casus een werkwijze niet-virtuele community met de rol van alle betrokken bedrijven en organisaties en een werkwijze voor legitimering en toetsing.

Interview over eigenaarschap

Doordat verschillende partijen samenwerken aan de cursussen, is niet meteen duidelijk welke partij eigenaar is van de ontwikkelde materialen en businessmodellen. In dit interview gaat CITAVERDE-directeur Marcel Creemers in op verschillende overwegingen bij het bepalen van het eigenaarschap.