Miljardenbesparing begint bij vergroening

Tekst: Marleen Purmer
Foto’s: Studio Pothoff (portret) en Shutterstock

Dat is de kern van ‘Groen op de balans’, een nieuwe onderzoekspublicatie over de maatschappelijke en economische baten van groen in de stedelijke omgeving. Het onderzoek maakt zichtbaar wat vergroening oplevert, niet alleen in gezondheid en leefbaarheid, maar ook in harde euro’s.

Afbeelding: De publicatie Groen op de balans (klik om te downloaden)

Euro’s veranderen het gesprek

Volgens John Koomen, voorzitter van Koninklijke Vereniging van Hoveniers en Groenvoorzieners (VHG), was die vertaalslag hard nodig. “We weten al jaren wat groen doet voor (mentale) gezondheid, klimaat en leefomgeving. Maar wat ontbrak, was een duidelijke financiële onderbouwing.”

Afbeelding: John Koomen

Eerdere publicaties, zoals ‘Groen loont’ uit 2008, legden al verbanden tussen groen en maatschappelijke waarde. Sindsdien is de wereld veranderd. Steden zijn voller, extremen in weer nemen toe en zorgkosten blijven stijgen. “Het belang van groen wordt steeds duidelijker, maar de keuzes worden ook steeds scherper. Dan moet je laten zien wat groen financieel oplevert, op de lange termijn.”

"De omvang van de bedragen hebben mij verrast"

Vergroening is financieel logisch

 De uitkomsten van het onderzoek zijn opvallend. Groene speelplaatsen in wijken kunnen tot 23 miljard euro aan toekomstige zorgkosten besparen, onder meer doordat overgewicht bij kinderen wordt voorkomen. Daarnaast is er 220 miljoen euro minder nodig aan ADHD-medicatie. Vergroening van ziekenhuizen levert jaarlijks een besparing op van 780 miljoen euro, doordat patiënten sneller herstellen en korter worden opgenomen.

“Wat mij misschien nog wel het meest verraste, is de omvang van de bedragen,” zegt Koomen. “We wisten dat groen waarde heeft, maar niet dat het om zulke grote economische effecten ging. Het onderzoek is breed onderbouwd en laat zien dat vergroening maatschappelijk én financieel logisch is. Door samen op te trekken, wordt de boodschap sterker.”

Waardecreatie en ondernemerschap in het groen

Voor ondernemers in het groen verandert deze onderbouwing het speelveld. Groen is niet langer alleen uitvoerend werk, maar een strategische investering. In gebiedsontwikkeling, woningbouw en herinrichting van wijken kan groen nu onderbouwd worden meegenomen in kosten-batenanalyses.

Dat heeft directe gevolgen voor het ondernemerschap in de sector. Groenprofessionals krijgen een sterker verhaal richting opdrachtgevers. Niet alleen over hoe iets eruitziet, maar over wat het oplevert. Minder wateroverlast, minder hitte, gezondere bewoners en lagere maatschappelijke kosten. Koomen: “Dit onderzoek is een marketingtool om groen beter te verkopen.”

"Het gevoel van de betekenis van groen is belangrijk voor het aantrekken van nieuwe mensen in de sector"

Daarnaast raakt dit aan iets groters. “Mensen zoeken zingeving in werk,” zegt Koomen. “Werken in het groen gaat over veel meer dan onderhoud. Het gaat over gezondheid, leefbaarheid en toekomstbestendige steden. Dat gevoel van betekenis is ook belangrijk voor het aantrekken van nieuwe mensen in de sector.”

Durven rekenen met groen

Volgens Koomen ligt hier ook een duidelijke opdracht voor de overheid. “Zolang groen niet op de balans staat, blijft het een sluitpost. Zet je groen wél op de balans, dan verandert de hele rekensom.”

Daarvoor moeten we wel op lange termijn denken. Investeringen in groen betalen zich niet altijd binnen een begrotingsjaar terug, maar wel structureel. Minder zorgkosten, minder schade door wateroverlast en een hogere waarde van vastgoed. “Burgers en ontwikkelaars bewegen al. De overheid moet daarin durven meegaan.”

Hoe ziet de toekomst eruit?

Als de inzichten uit dit onderzoek serieus worden genomen, ziet de leefomgeving er over tien tot dertig jaar anders uit. Meer groen in steden, hogere vastgoedwaarde, lagere zorgkosten en een gezondere samenleving. Groen wordt dan niet langer gezien als extraatje, maar als een vanzelfsprekend onderdeel van economische groei.